Kategorie wpisów

Soroban w dawnej Japonii - cz. 6
15 lutego 2023
tokaido_most

Po tym krótkim spojrzeniu na edukację Japonii w okresie Edo i Meiji, pora skupić się w końcu na samym sorobanie. Do tej pory było o nim przecież niewiele. A ponieważ soroban służył do liczenia, to będzie o liczeniu. Postaramy się prześledzić jak z pomocą sorobanu mieszkańcy Japonii rozwiązywali problemy, z jakim spotykali się w codziennym życiu. Pomogą nam w tym dwaj chłopcy: Akio i Naoki, którzy żyją w okresie Edo. Będziemy podróżować po Japonii razem z nimi.

Podróż do Kyoto

Jest rok 1804. Chłopcy Akio i Naoki mieszkają w Edo (ówczesnej stolicy Japonii). Chłopcy mają szczęście, bo pobierają edukację w jednej ze szkół świątynnych. Ich ojciec jest samurajem.

Któregoś dnia młodzieńcy wyruszyli w podróż do Kyoto. Ich celem było odwiedzenie świątyni Daihikaku Senkōji Temple, gdzie działała pierwsza szkoła sorobanu w Japonii. Podróż odbywa się słynnym szlakiem Tokaido, biegnącym z miasta Edo (obecnie miastem tym jest Tokyo) do Kyoto, gdzie była siedziba cesarza Japonii. Droga była długa, wędrujący tym szlakiem musieli przebyć dystans ok. 500 km. Pokonywano go najczęściej pieszo, konno lub wozami zaprzężonymi w woły.

Droga Tokaido

Szlak Tokaido wiodący z Edo do Tokio (źródło: ZOBACZ)

Akio i Naoki mają za sobą już kilka dni wędrówki. Właśnie dotarli do miejscowości Nihonbashi. Znajduje się tu most, po którym przechodzą wszyscy udający się do Kyoto.

− Zobacz, jak wiele osób idzie po tym moście − Naoki odezwał się do kolegi.
− Może spróbujemy ich policzyć? − zaproponował Akio.

Tłumy turystów niestrudzenie przeprawiały się na drugi brzeg rzeki. W pewnej chwili chłopy zaczęli przeliczać osoby przechodzące po moście. Minęła godzina, a procesji nie było widać końca.

− Ups. Pomyliłem się! −  krzyknął nagle Akio.
− Nieee. Jak też! Niepotrzebnie krzyczałeś − Naoki nie krył złości.
− Chyba musimy zacząć od nowa, a tak wielu ludzi już przeszło po moście −  Akio wydawał się zirytowany.

W pewnej chwili do chłopców podszedł starszy człowiek. Jego strój zdradzał wysoką pozycję społeczną. Był mnichem-nauczycielem.

− Widzę, że próbujecie zliczyć pielgrzymów. Jest ich wielu, to jest trudne − powiedział sensej, który od jakiegoś czasu przyglądał się z zaciekawieniem chłopcom.
− Właśnie, to jest trudne −  potwierdził Akio.
− Ale wiecie co − kontynuował starzec − jeżeli będziecie do zliczania osób używać liczydła, to będzie wam łatwiej. Macie liczydło?
− Chłopcy pokręcili przecząco głowami.

Starzec wręczył im soroban, a ci rozpoczęli zliczanie turystów. Okazało sie, że mistrz miał rację. Liczenie na sorobanie sprowadzało się do umiejętnego przesuwania koralików. Chłopcy potrafili to robić, bo uczyli się obsługi sorobanu w szkole świątynnej, do której posłali ich rodzice. Liczenie na sorobanie miało jedną ważną zaletę. Podczas sumowania młodzieńcy nie musieli myśleć o liczbach i wypowiadać ich w myślach, jak to się dzieje podczas tradycyjnego liczenia. Trudniej było o pomyłkę, bo aktualny wynik zawsze znajdował się na sorobanie, niczym w pamięci dzisiejszych kalkulatorów. Dzięki temu z łatwością mogli policzyć turystów przemierzających szlak Tokaido.

A tak mogło wyglądać zliczanie turystów na sorobanie z tamtego okresu:


Karol Sieńkowski

Mogą Ci się spodobać

IMG_20240427_132612700_HDR
30 kwietnia 2024
I Mistrzostwa Europy w arytmetyce mentalnej i obliczeniach na sorobanie 2024
Za nami wyjątkowe zawody dla osób uczących się liczenia na japońskim abakusie. Odbywały się 27 kwietnia w Dojo Stara Wieś – miejscu, gdzie można doświadczyć kultury japońskiej. Zawody zgromad...
ilustracja
24 kwietnia 2024
X Mistrzostwa Polski w Obliczeniach na Sorobanie 2024
Za nami 10-te jubileuszowe zawody. W finale, który odbył się 20 kwietnia 2024 na Uniwersytecie w Siedlcach wzięło udział 50 najlepszych sorobanistów z Polski. Rywalizowali w kategoriach Maluch (do ...
Soroban z okresu Meiji
2 kwietnia 2024
Soroban - fakty i mity, cz. 4
Mit: Japońska metoda sorobanu ma 2000 lat. Długo zastanawiałem się, czy opublikować wpis na ten temat. Ale gdy w Dniu Matematyki 12 marca 2024 usłyszałem w rolce Radia Opole fragment rozmowy o s...
IMG-20231231-WA0010
24 stycznia 2024
Soroban - fakty i mity, cz. 3
Fakt: Soroban używany jest w Tajwanie. W ostatnich wpisach z tej serii starałem się przedstawić dowody, że podawane w sieci Internet informacje o sorobanie nie zawsze są prawdziwe. W tym artykul...
Papież Sylwester 2
30 grudnia 2023
Co wspólnego ma wieczór sylwestrowy z matematyką
Wiele osób uważa, że najwybitniejszym matematykiem X wieku był Gerbert z Aurillac. Tak właściwie to nie był on matematykiem, ale człowiekiem dobrze wykształconym i obeznanym z różnymi dziedzinami n...
IMG_20231025_172821232
1 grudnia 2023
Soroban – fakty i mity, cz. 2.
Mit: Sukces w nauce sorobanu jest zarezerwowany jedynie dla dzieci uzdolnionych matematycznie. „Mój syn raczej nie odnajdzie się na zajęciach. Liczenie przychodzi mu z wielkim trudem.&...

Informacja o ciasteczkach

Na stronie używamy ciasteczek. Potrzebujemy ich by strona działała poprawnie. Więcej w naszej polityce prywatności.