Kategorie wpisów

Soroban w dawnej Japonii - cz. 10
3 lipca 2023
Obraz z okresu Edo

Konie

Po nocy nieprzespanej z powodu myszy, chłopcy leniwie podnieśli głowy ze swoich łóżek. Byli coraz bliżej Kyoto, więc i emocje towarzyszyły im coraz większe. Zjedli śniadanie i wyruszyli przed siebie. Około południa spotkali czterech kupców. Kupcy byli wyraźnie poruszeni rozmową ze sobą. Wydawali się być zdenerwowani. Gdy zobaczyli młodzieńców, natychmiast na ich twarzach zagościł kamienny spokój. Wszak okazywanie emocji przez mężczyzn nie leżało w dobrym tonie.

− Konnichiwa. Dokąd zmierzacie? − zaczął rozmowę Akio.
− Do Kyoto. Jedziemy po towary?
− Jedziecie?− Naoki zmarszczył brwi.
− Tak, jedziemy. Tam na łące odpoczywają nasze konie.
− My idziemy cały czas pieszo. A może… − nieśmiało zaczął Naoki.
− Co może? − spojrzał na nich jeden z kupców.
− No może byście nam… pomogli. I … podwieźli nas swoimi końmi − ciągnął śmielej Naoki.
− Ale jak to? Mamy cztery konie. Nas jest też czterech, a was dwóch. Więc mamy za mało koni, aby wszyscy mogli jechać.
− A gdybyśmy tak… podzielili się i dwie osoby szły, a cztery jechały konno? I tak na zmianę − do rozmowy wtącił się Akio.
− Hmm… To jest pomysł. Ale jak uzgognić kto idzie i jaki dystan, by wszyscy jednakowo skorzystali z jazdy na koniu?
− Ten problem zostawcie już nam − Naoki uciął krótko i wyciągnał soroban.
− Dobrze, jeżeli rozwiążecie ten problem, to możemy przystać na waszą propozycję.

Chłopcy czym prędzej wzięli się za rozwiązanie problemu, jaki postawiło przed nimi życie. Nie było to łatwe, ale… wystarczyło trochę pomyśleć. A zadanie brzmiało tak:

Sześciu podróżnych miało do pokonania dystans 12 ri. Posiadali tylko cztery konie, więc umówili się, że będą jeździli konno na zmianę. Jaki dystans powinien przejechać konno każdy z nich, aby jeździli po równo?

Uważnego Czytelnika pewnie ciekawi, co oznacza 12 ri. Nie jest to potrzebne do rozwiązania zadania, ale zaspokajam ciekawość. 1ri  to dawna japońska jednostka długości. Skoro weszliśmy już w japońskie jednostki, to 1 ri to 36 chō. Z kolei 1 chō to 60 ken. A 1 ken, to długość przęsła między dwoma kolumnami dawnych budynków Japońskich. Proste, prawda? A jak mają się te jednostki do metrycznych?

1 ri = ok. 3,9 km
1 chō = ok. 109 m
1 ken = ok. 180 cm.

Pora wrócić do naszych bohaterów.  Chłopcy, mając w perspektywie jazdę na koniu, wzięli się szybko za rozwiązanie problemu. Po uporaniu się z rachunkami wszyscy podróżni czym prędzej ruszyli w drogę. Po trzech dniach podróży dotarli wreszcie do Kyoto. Cel wielodniowej wędrówki został osiągnięty. Kupcy udali się na targ w celach handlowych. Akio i Naoki odwiedzili świątynię sorobanu. I zrobili pamiątkowe zdjęcia smartfonem. Zaraz, zaraz… czy aby na pewno zrobili zdjęcia?

No i najważniejsze. Tym razem nie podajemy rozwiązania zadania. Może uważny Czytelnik zmierzy się z tym tradycyjnym problemem z okresu Edo i sam znajdzie odpowiedź? Odpowiedź wraz z rozwiązaniem prosimy przesłać mailem (kontakt@akademiasorobnau.pl). Może nawet uda się czytelnikowi nagrać i poklazać film z rozwiązaniem tego zadania na sorobanie? Byłoby świetnie:)

Yamagataya Ichiroemon obraz "Ciało Yoshihary"

Yamagataya Ichiroemon, „Ciało Yoshihary” (Źródło)

Tymczasem nasza podróż z sorobanem w tle dobiegła końca. Choć w zasadzie nie musi tak być. Każdy z Czytelników może przecież tworzyć swoją własną historię. I przecież tak się dzieje. Wiele osób w Polsce uczy się rachowania na sorobanie i niektórzy pewnie mierzą się z rozwiązywaniem z jego pomocą różnych matematycznych problemów. A jeśli nie, to… to może pora zacząć?


Karol Sieńkowski


Literatura (do wszystkich 10-ciu części cyklu):
https://www.mext.go.jp/b_menu/hakusho/html/others/detail/1317552.htm
Meier A., Prinz I., Rudowski W. H., Reckoning with beads The Abacus and its History, Berlin 2015.
Sato K., Kono K., Nakamura M., Wasan. Podróż z sorobanem, Futabasha, Tokyo 2007.
Sato K., Zagrajmy w Wasan! Rozrywka zwykłych ludzi w okresie Edo, Tokyo 2005
Sieńkowski K., Wołkiewicz A., Soroban. Konteksty. Teoria. Praktyka, Akademia Sorobanu, Siedlce 2022.

Mogą Ci się spodobać

Soroban z okresu Meiji
2 kwietnia 2024
Soroban - fakty i mity, cz. 4
Mit: Japońska metoda sorobanu ma 2000 lat. Długo zastanawiałem się, czy opublikować wpis na ten temat. Ale gdy w Dniu Matematyki 12 marca 2024 usłyszałem w rolce Radia Opole fragment rozmowy o s...
IMG-20231231-WA0010
24 stycznia 2024
Soroban - fakty i mity, cz. 3
Fakt: Soroban używany jest w Tajwanie. W ostatnich wpisach z tej serii starałem się przedstawić dowody, że podawane w sieci Internet informacje o sorobanie nie zawsze są prawdziwe. W tym artykul...
Papież Sylwester 2
30 grudnia 2023
Co wspólnego ma wieczór sylwestrowy z matematyką
Wiele osób uważa, że najwybitniejszym matematykiem X wieku był Gerbert z Aurillac. Tak właściwie to nie był on matematykiem, ale człowiekiem dobrze wykształconym i obeznanym z różnymi dziedzinami n...
IMG_20231025_172821232
1 grudnia 2023
Soroban – fakty i mity, cz. 2.
Mit: Sukces w nauce sorobanu jest zarezerwowany jedynie dla dzieci uzdolnionych matematycznie. „Mój syn raczej nie odnajdzie się na zajęciach. Liczenie przychodzi mu z wielkim trudem.&...
Wizyta gości z Japonii
25 listopada 2023
Wizyta przedstawicieli Ishido-Shiki w Akademii Sorobanu
W dniach 13-14 listopada oraz 22-23 listopada 2024 roku pani Kiyomi Numata, prezes Ishido-Shiki oraz pani Yuki Nakatani, dyrektor zarządzający odwiedzili gliwicką i siedlecką siedzibę Akademii Soro...
soroban_mity_cz.1
2 listopada 2023
Soroban - fakty i mity, cz. 1.
Mit: Soroban ćwiczy pamięć mięśniową. W wielu miejscach polskiego internetu można przeczytać różne informacje dotyczące sorobanu. Są to najczęściej same ogólniki i poza moimi wpisami na blog...

Informacja o ciasteczkach

Na stronie używamy ciasteczek. Potrzebujemy ich by strona działała poprawnie. Więcej w naszej polityce prywatności.